ANASAYFA - DÜNYA ŞEKER STOKLARININ DÜŞÜŞÜ 2016/2017’DE PİYASAYI YÜKSELTEBİLİR [1]


DÜNYA ŞEKER STOKLARININ DÜŞÜŞÜ 2016/2017’DE PİYASAYI YÜKSELTEBİLİR [1]

Dünya ham şeker vadeli fiyatları, haziran sonu itibariyle fiyatları son yılların en yüksek seviyesine çıkaran önceki yükselişin hâlihazırda seyrini devam ettirmesiyle birlikte geçen ay süresince önemli derecede düşüş gösterdi. Brezilya’nın merkez-güney şeker kamışı bölgesindeki elverişli kuru hava koşulları, Haziran ortasındaki yağmur kesintilerinden beri fabrikaların çok güçlü işleme sürecine izin verdi. Geçtiğimiz ay süresince yaklaşık 95 milyon ton kamış işlendi. Bunun sonucunda, Mayısın başlarından bu yana spekülatörler tarafından tutulan rekor seviyedeki net uzun pozisyonlar (yükselme beklentisi ile ellerinde bulundurma), piyasanın soğumasını sağlayacak şekilde geçtiğimiz 5 hafta boyunca düşüş gösterdi. Bu nedenle New York’daki kriter vadeli ham şeker fiyatları, 30 Haziran’daki son 3,5 yılın en yüksek seviyesi olan 21,22 cent (467,4 $/ton) ile karşılaştırıldığında, 29 Temmuz’da 18,71 cents/lb (412,1 $/ton) ile son iki ayın en düşük seviyesine geriledi. Benzer şekilde, beyaz şeker vadeli fiyatları, Temmuz ayı başlarındaki 572,70 $/tona kadar büyük bir yükselişin ardından 516 $/ton seviyesine kadar düşmüştür.

Bu bilgiler ışığında mevcut 2015-2016 ve 2016-2017 sezonu dünya şeker dengesi aylık güncellemesini sunuyoruz.

Hatırlatmak isteriz ki F.O. Licht, nihai ürün olarak kristal şekere dönüştürülmeyen (yakıt etanolü veya biyogaz için kullanılanlar gibi) pancar ve kamışın şeker eşdeğerini AB resmi istatistiklerinden ve şeker kuruluşlarının kullandığı yaklaşımlardan farklı olarak şeker üretim tahminlerine dahil etmez. Her zaman olduğu gibi tüm üretim rakamları, ham değerdir ve 0,92 ile çarpılarak beyaz değerlere dönüştürülebilir.

Her yeni tahmin yayımladığımızda, açık bir biçimde dikkat çekiyoruz ki Dünya Şeker Üretim tahminlerimiz, ulusal mahsul yılları baz alınarak yapılmaktadır. Diğer taraftan, her bir ülkenin rakamları, bu Dünya Şeker Dengesi tahminini yapma amacına yönelik olarak bir tekdüze zaman dönemine (bizim durumumuz için Ekim-Eylül dönemi) göre yeniden ayarlanmaktadır. Dünya Şeker Dengesi tahmini de, verilen yıl boyunca stoklardaki değişimin (örn. fazlalık/açık) hesaplanmasının önkoşuludur. Uzman okuyucular için bu sıkıcı görünse de, resmi olmayan kanıtlar göstermektedir ki bu rakamlar, zaman zaman bazıları tarafından hala karıştırılabilmektedir.

Nihayetinde, güncel veriler 2016/2017 yılı (Ekim/Eylül) dünya üretiminin, geçen aya göre 1,0 milyon ton daha az, ancak 2015/16 dönemine göre 1,1 milyon ton daha fazla olacak şekilde 174,8 milyon tona yükseleceğini göstermektedir. 2016/2017’de Avrupa, Güney Amerika ve Asya’daki daha yüksek üretimin, Afrika ve Orta Amerika’daki azalma ile dengelendiği görülmektedir.

2015/2016 Pazarlama Yılındaki 10 milyon ton açığın ardından 2016/2017 Pazarlama Yılında 8,9 milyon ton açık bekleniyor

Açıkça, şuan net bir şekilde 2016/2017 Pazarlama Yılında tüketimde 2,6 milyon ton kadar büyüme öngörülmektedir. Küçük bir artış gelecek sezon arz ve talebi dengelemek için yeterli olmayacaktır.

2015/16’da 10 milyon tonluk açığın 2016/17’de 8,9 milyon ton kadar olacağı öngörüsü ile dünya şeker açığının devam edeceği tahmin edilmektedir. Bu sezonun açığı, bizim Temmuz ayı tahminimizden 0,9 milyon ton daha yüksektir ve 2016/17 açığı, yaklaşık olarak 1,2 milyon ton kadar yükselmiştir. 2015/16 için artış, Pakistan’ın üretim ölçümlerindeki azalış (önceki varsayımdan 0,3 milyon ton düşük) sebebiyle ve kayıt dışı tüketimin 0,6 milyon ton artarak 2,7 milyon tona yükselmesi sebebiyledir. 2016/2017 için geçen aya göre daha büyük olan açığın sebebi, Hindistan’ın üretim tahmininin aşağı doğru revizesidir.

Genel olarak, 2016/2017’nin üretimindeki bu ciddi keskin artış, şeker üretiminin geçen yıla göre 2,7 milyon ton kadar yükselerek 28,4 milyon tona çıkmasının tahmin edildiği Avrupa’da öngörülmektedir. Avrupa Birliğinin önceki sezondaki ani düşüşünün kısmi düzelmesi ve Rusya, Türkiye ve Ukrayna’daki az bir yükselişin, bu artışa katkıda bulunması muhtemeldir. Kendi yerel 2017/18 işleme sezonları için Güney Afrika ve Svaziland’da kuraklıktan kurtarma projeleri ile birlikte eğer Etiyopya’daki yeni fabrikaların köklü sorunları çözülebilirse, Afrika için 0,9 milyon ton gibi önemli bir artış muhtemeldir. 2016/17 için Kuzey ve Orta Amerika şeker üretimi, birkaç ülkedeki kuraklıktan zarar görmüş hasadın düzelmesi sebebiyle bu sezondan 0,8 milyon ton fazla olacak şekilde 23,2 milyon ton olabilir. Asya şeker üretimi, ana sebep olarak Hindistan’daki ilave azalış ile birlikte 1,8 milyon ton daha düşerek 59,9 milyon tona inebilir. Eğer gerçekleşirse, 2009-10 pazarlama döneminden beri kıtadaki üretim ilk kez 60 milyon tonun altına inebilir. 2016/17’de Ekim/Eylül bazında Güney Amerika’da geçen yıla göre 1,7 milyon ton azalma ile üretimin 45,6 milyon tona ineceği öngörülmektedir. Son olarak, Okyanusya şeker üretimi, önceki yılın 5,3 milyon tonundan hafif yükselerek 5,5 milyon tona ulaşabilir.

 

Küresel stoklar 2010/11 Pazarlama Yılından beri düşüyor

Belirli bir şeker yılındaki fazla veya açık, öncelikle kayıt dışı tüketimin de dahil olduğu küresel talep ile üretim arasındaki fark ve sonrasında ihracat ve ithalat arasında fark olarak anlaşılmaktadır. Bu yaklaşımın daha yakından incelenmesinde, fazlalık ve açık basitçe stoklardaki artış veya azalma anlamına gelmektedir.

2015/16 PY (Ekim/Eylül) fazlalık tahmini Temmuz ayında öngörülen değer olan 9,1 milyon tondan 10,0 milyon tona çıkarken, 2016/17 sezonu için yaptığımız tahmin 7,7 milyon tondan 8,9 milyon tona yükselmiştir. Başka bir deyişle küresel stoklar, iki yılın ardından, 2017 Eylül ayında 18,9 milyon tona kadar düşecektir.

Bunun çok büyük bir düşüş olduğu düşünüldüğünde, stok-tüketim oranının yeni sezonda % 5,5 gibi ciddi bir oran azalışıyla % 33,4 olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Stok-tüketim oranındaki bu düşüş, hem bir yıl önceki ‘rahatlık düzeyi’ olarak adlandırılan % 45 seviyesinin hem de ham şeker fiyatlarının 36 cent/lb’ye (793 $/ton) yükselmesi ile sonuçlanan 2009/10 ve 2010/11 dönemindeki % 35’lik kritik seviyenin altındadır.

Eğer arz ve talep tahminleri halihazırdaki gibi gerçekleşirse, şeker piyasası gelecekte şiddetli bir değer artışı ile yüzleşecektir. Piyasadaki bulmacanın bir diğer noktası olan Brezilya’nın şeker ihracat miktarı ise 2016 yılı Temmuz ayı sonunda, 2011’den bu yana aynı ay için en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Bu durum, eğer piyasanın bazı paydaşları abartılmış bir kıtlık için hazırlık yapmıyorsa, Haziran ayında görülen yüksek fiyat seviyelerinde bile çok büyük bir talebin olduğunu göstermektedir. Yılın bu zamanlarında Brezilya’nın büyük sevkiyatları olağandır. Ancak şu an sevk edilen her bir ton şekerin, kıtlığın oluşmaya başladığı sezonun ilerleyen zamanlarında elde edilemeyeceği aşikardır.

Fazla stok, fabrikadan tüketiciye kadar olan ürün temininin kesintisiz sağlanması için ihtiyaç duyulan miktarın ve bir üretim döngüsünün sonu ile bir sonraki üretimin başlangıcı arasındaki tüketimi sağlayacak miktarın üzerindeki miktara denir. Aynı yöndeki bu etkiler, 2011’den bu yana ilk kez negatif hale gelebilir. Başka bir değişle, kesintisiz şeker temini durumu gelecek sezon tüm dünyada sağlanamayabilir.

Hangi yaklaşım uygulanırsa uygulansın, tedariklerin 2016/17 PY tüketiminin tamamının karşılanması için yeterli olmayacağı açıktır ve şeker piyasasının gelecekte değer artışı ile yüzleşeceğine dair ciddi göstergeler bulunmaktadır.



[1] F.O. LICHTS International Sugar & Sweetener Report-Fallings Sugar Stocks May Lead To Bull Market in 2016/2017-03.08.2016