HIZLI MENÜ
ANASAYFA - ŞEKER KURUMU
Pancardan ve kamıştan elde edilen şekerler arasında fark var mıdır?

Beyaz şeker (sakaroz) üretim prosesinde, hammaddenin kamış veya pancar olmasına bağlı olarak bazı değişiklikler bulunmakla birlikte, her iki proses sonucu üretilen uluslararası standartlara uygun beyaz şekerler arasında kalite farkı bulunmamaktadır.

Şeker kristallerinin büyüklüğü şeker tatlılığında etken midir? Farklı fabrikaların ürettiği şekerlerin tatlılıkları farklı mıdır?

Tatlılık, şekerin miktarı ile bağlantılı olup, şekerin kristal boyutu ile ilişkisi bulunmamaktadır. Standart kalitede, aynı miktardaki iri kristalli şeker ile ince kristalli şekerin tatlılığı aynıdır. Tüm fabrikalarda üretilen ve pazara sunulabilen şekerler, standart kalite beyaz şeker olduğundan kristal büyüklüğü ne olursa olsun tüm fabrikalarda üretilen beyaz şekerlerin aynı ağırlıktaki miktarlarının vereceği tatlılık eşittir. Ancak aynı ağırlıktaki farklı kristal boyutuna sahip şekerlerin kapladığı hacim farklı olmaktadır. Örneğin; aynı miktarda iri kristalli bir şeker serbestçe doldurulduğu bir kapta büyük bir hacim kaplamakta, ince kristalli olan ise daha düşük bir hacim kaplamaktadır. Kristal şekerin günlük kullanımında kullanılan ölçekler (çay kaşığı, yemek kaşığı, bardak, vb.) ağırlık değil hacim esasına dayandığından aynı ölçekteki ince veya iri kristal boyutlu şeker miktarları birbirinden farklı olmakta ve dolayısıyla tatlılıkları da farklı olmaktadır. Sonuç olarak, aynı miktardaki şekerlerin tatlığının aynı olmasına karşın, aynı hacimdeki şekerlerin tatlılığı farklı olabilmektedir.

Türkiye'de şeker sektörü hangi tarihten itibaren özel yasa ile düzenlenmiştir?

Türkiye'de şeker sektörü 1925 tarihinden itibaren yasa ile düzenlenmiş olup, şeker sanayii ile ilgili yayımlanmış tüm mevzuatı bünyesinde toplayan 6747 sayılı Şeker Kanunu 1956 - 2001 yılları arasında yürürlükte kalmıştır. 19/04/2001 tarihinde yürürlüğe giren 4634 sayılı Şeker Kanunu ise halen yürürlüktedir.

Kahverengi (esmer) şeker nedir? Kahverengi (esmer) şeker beyaz şekere göre daha mı sağlıklıdır?

Kahverengi şeker, dünyada; beyaz şekerin, renk ve aroma yönünden zenginleştirilmesi amacıyla çeşitli mineraller, azotlu bileşikler, vitaminler içeren şeker üretim prosesi yan ürünü yenilebilir kamış melası ile karıştırılmasıyla elde edilen, açık sarıdan koyu kahverengiye kadar uzanan muhtelif renk tonlarında olan ve sofra şekeri alternatifi olarak kullanılan bir özel şeker türüdür. Saflaştırılmamış ürünlerin daha doğal ve sağlıklı olduğu düşüncesiyle, doğal adıyla piyasaya sürülen ürünlerin birkaç kat fiyatla pazarlanması söz konusu olmaya başladığı günümüzde, tüketicilerin bu eğilimlerini istismar etmeye yönelik girişimler de söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda, ülkemizde beyaz şekeri çok az miktarda gıda boyası ile boyayarak kahverengi şeker adı altında piyasaya sürenlerin bulunduğu Kurumumuzca yaptırılan analizler ile tespit edilmiştir.

Dünya sakaroz kökenli şeker (sofra şekeri, toz şeker, kristal şeker, beyaz şeker) üretimi ne kadardır?

Beyaz şeker eşdeğeri olarak 2013/2014 ve 2014/15 sezonlarında yaklaşık 171 milyon ton sakaroz kökenli şeker üretimi olmuştur.

Dünyada sakaroz kökenli şeker üretiminde pancar ve kamış şekerinin payları nedir?

Dünyada 2014/2015 sezonunda üretilen sakaroz kökenli şekerin % 21'i pancardan, % 79'u kamıştan elde edilmiştir. 

Dünyanın en büyük yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) üreticisi ülkeleri hangileridir?

Dünyanın en büyük yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) üreticisi Amerika Birleşik Devletleri'dir (ABD). Dünya HFCS üretiminin yarısından fazlası ABD gerçekleştirmekte olup, ABD'yi sırasıyla Çin, Japonya ve Kanada/Meksika izlemektedir.

Dünyada kişi başına sakaroz kökenli şeker tüketimi ne kadardır?

2014/2015 döneminde dünyada kişi başına sakaroz kökenli şeker tüketimi beyaz şeker cinsinden yılda 22,7 kg'dır.

AB'de şekere kota uygulanmakta mıdır?

AB'de pancardan üretilen şeker ile NBŞ'nin bir türü olan izoglukoz kota kapsamında üretilirken, glukoz, kristal fruktoz gibi NBŞ'nin diğer türleri kota uygulamasına tabi olmaksızın serbestçe üretilip pazarlanmaktadır. Mevcut kota, üye ülkelerin AB Komisyonunca beyaz şeker ve izoglukoz üretim ve tüketim verileri göz önüne alınarak tahsis edilmektedir. Glukoz hariç sadece izoglukoz kotasının toplam şeker kotasına oranı ticari bazda yaklaşık olarak % 7'e karşı gelmektedir. Ayrıca kota kapsamı dışında AB'de 4-4,5 milyon ton glukoz üretildiği dikkate alındığında, NBŞ'nin, toplam şeker içindeki oranı % 27-29 olarak hesaplanmaktadır.

AB'de bir ülkenin izoglukoz/beyaz şeker kotası bulunmaması o ülkede izoglukoz/beyaz şeker tüketilmediği anlamına mı gelmektedir?

AB'de izoglukoza, ülkemizde uygulandığı gibi toplam şeker kotasının belli oranında kota tahsisi gibi bir durum söz konusu olmayıp, kotalar, ülkelerin kendi üretim durumları ve bir bütün olarak AB izoglukoz talebi göz önüne alınarak belirlenmektedir. Dolayısıyla izoglukoz kotasının, toplam kota içindeki payı tüm AB ülkelerinde aynı olmayıp, ülkeden ülkeye büyük değişkenlik göstermektedir. Örneğin; Bulgaristan'ın sadece izoglukoz kotası bulunurken, İngiltere'nin sadece beyaz şeker kotası bulunmaktadır. Bir AB ülkesinde beyaz şeker veya izoglukoz kotasının bulunmaması o ülkede kotası bulunmayan şeker türünün tüketilmediği anlamına gelmemektedir. Zira bir AB ülkesinde üretilen şeker başka bir AB ülkesine gümrüksüz olarak herhangi bir sınırlama olmaksızın girebilmekte ve tüketilebilmektedir. AB'de üretim kotaları, herhangi bir üye ülkenin bireysel olarak ihtiyacından ziyade toplam AB-28 bazında değerlendirilerek verilmektedir. Kota tahsisi yapılmaması veya üretiminin bulunmaması bu AB ülkelerinde şekerin veya izoglukozun kullanılmadığı ya da yasak olduğu anlamına gelmemektedir.

Ülkemizde şeker üretiminde hangi hammaddeler kullanılmaktadır?

Ülkemiz fabrikalarında pancar ve mısırdan şeker üretimi yapılmaktadır.

Ülkemizde kaç tür şeker üretimi yapılmaktadır?

Türkiye'de pancar şekeri ve nişasta bazlı şeker olmak üzere iki temel tür şeker üretimi yapılmaktadır. Nişasta bazlı şekerin iki türü olan glukoz şurubu ve izoglukozun (HFCS) her ikisi de ülkemizde üretilmektedir.

Türkiye'de pancar şekeri kurulu kapasitesi ne kadardır?

Türkiye'de pancar şekeri kurulu kapasitesi 3 milyon 151 bin ton'dur.

Türkiye'de pancar şekeri üretimi ve yurtiçi satışı ne kadardır?

Türkiye'de 2014/2015 pazarlama yılında pancar şekeri ihraç amaçlı dahil üretim miktarı 2 milyon 058 bin ton ve yurt içi satış miktarı 2 milyon 019 bin ton olarak gerçekleşmiştir.

Dünya şekeri üreticisi ülkeler arasında Türkiye'nin yeri nedir?

Ülkemiz Rusya, Fransa, ABD ve Almanya'nın ardından dünyanın pancar üreten 5 inci, Avrupa'nın ise 4 üncü büyük ülkesi olup, Dünya genelinde kamış ve pancardan şeker üreten ülkeler arasında 16 ncı sıradadır. 

Türkiye'de ilk pancar şekeri fabrikası kaç yılında ve nerede kurulmuştur?

Türkiye'de ilk pancar şekeri fabrikası 1926 yılında ve Uşak'ta kurulmuştur. İlk Türk şekeri ise aynı yıl kurulan Alpullu Şeker Fabrikası'nda üretilmiştir.

Türkiye'de kaç tane pancar şekeri fabrikası bulunmaktadır?

Ülkemizde bir tanesi kamuya ait olmak üzere 7 adet pancar şekeri üreten şirket, değişik kapasitelere sahip 33 adet şeker fabrikası ile faaliyet göstermektedir.

Türkiye'nin dünya pancar şekeri üretimindeki payı ne kadardır?

Türkiye'nin dünya pancar şekeri üretimindeki payı, 2014/15 sezonu itibariyle % 7'dir.

Türkiye'de kaç tane kota tahsis edilen nişasta bazlı şeker fabrikası faaliyet göstermektedir?

Ülkemizde tümü özel sektöre ait olmak üzere kota tahsis edilen 5 şirkete ait, 5 nişasta bazlı şeker fabrikası faaliyet göstermektedir.

Türkiye'de nişasta bazlı şeker fabrikalarının kurulu şeker üretim kapasitesi ne kadardır?

Şeker Kanunu kapsamında kota tahsisi yapılan şirketlerin nişasta bazlı şeker üretim kapasitesi yaklaşık 1,3 milyon ton/yıldır. Bunun dışında kota hakkı bulunmayan ve kota tahsis edilmeyen, sadece yurt dışına ihraç edilmek üzere nişasta bazlı şeker üretim faaliyetinde bulunabilen 5 şirkete ait nişasta bazlı şeker üretim kapasitesi ise 344 bin ton/yıldır.

Türkiye'de nişasta bazlı şeker üretimi ne kadardır?

Türkiye'de nişasta bazlı şeker üretimi ihraç amaçlı dahil 2014/2015 pazarlama yılında 623 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Üretilen nişasta bazlı şekerin tahsis edilen kota kadar miktarı yurtiçine satılmakta, kalanı ise ihraç edilmektedir.

Türkiye'de ilk nişasta bazlı şeker fabrikası kaç yılında ve nerede kurulmuştur?

Türkiye'de ilk nişasta bazlı şeker fabrikası 1986 yılında ve Adana'da kurulmuştur.

Türkiye'de şeker sektörünün ekonomik büyüklüğü ne kadardır?

Bugün itibarıyla, ülkemiz şeker sektörünün yıllık ekonomik büyüklüğü yaklaşık 7,5 Milyar TL'dir.

Dünyanın en büyük şeker üreticisi ülkeleri hangileridir?

Dünyanın en büyük şeker üreticisi olan ve şeker kamışından şeker üretimi yapan Brezilya, tek başına dünya şeker üretiminin beşte birinden fazlasını elinde bulundurmaktadır. İkinci, üçüncü ve dördüncü büyük şeker üreticileri ise sırasıyla şeker kamışından üretim yapan Hindistan ve Tayland ile hem kamış hem pancardan üretim yapan Çin'dir.

Dünya yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS - High Fructose Syrup) üretimi ne kadardır?

Dünya yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS) üretimi kuru madde bazında 2013 yılında 13,47 milyon ton iken, 2014 yılında 13,36 milyon ton olmuştur.